Góc Nhìn GO99: Quy định mới La Liga mùa tới: phạt đền chạm bóng hai lần mà không vào vẫn tính trượt; lỗi “như trẻ con” cũng có thể bị phạt đền

Theo giờ Bắc Kinh ngày 4/8, Ủy ban Kỹ thuật Trọng tài Tây Ban Nha (CTA) công bố các thay đổi luật cho La Liga mùa giải mới. Các quy định trọng tâm bao gồm xử lý thủ môn chấn thương, giới hạn thời gian thay người, phát bóng từ khung thành và trọng tài hỗ trợ video (VAR).

1. Quy định giới hạn thời gian rời sân khi thay người

Điều khoản này đã được áp dụng tại World Cup 2026 và mùa giải mới sẽ đồng bộ ở mọi cấp độ bóng đá chuyên nghiệp Tây Ban Nha nhằm ngăn kéo dài trận đấu: sau khi bảng thay người được giơ lên, cầu thủ rời sân phải ra ngoài trong vòng 10 giây; nếu không có bảng thay người, thời điểm trọng tài ra hiệu sẽ là mốc bắt đầu tính giờ.

Nếu cầu thủ không rời sân trong 10 giây (trừ các trường hợp đặc biệt như chấn thương, bảo vệ an toàn), cầu thủ đó vẫn phải xuống, còn cầu thủ vào sân chỉ được vào sau khi trận đấu đã tiếp tục đủ 1 phút. Khi thay nhiều người cùng lúc, toàn bộ cầu thủ chuẩn bị xuống lấy mốc từ lần ra hiệu thay người cuối cùng, thống nhất thời hạn 10 giây.

2. Quy định mới về thủ môn “ngã chiến thuật” (IFAB ủy quyền La Liga thí điểm)

Đối với hành vi thủ môn cố ý nằm xuống, cắt nhịp đối phương và tranh thủ bố trí chiến thuật, IFAB đã ban hành điều khoản ràng buộc trong Thông báo số 34:

Khi trận đấu bị gián đoạn vì thủ môn chấn thương, HLV phải ngay lập tức chỉ định một cầu thủ trên sân rời sân; nếu trong vòng 10 giây sau khi trọng tài cho phép bác sĩ vào sân mà HLV không chọn ai, đội trưởng trên sân sẽ tự động phải xuống. Cầu thủ rời sân phải chờ đủ 1 phút ở ngoài sau khi trận đấu tiếp tục mới được trở lại.

Ba trường hợp miễn trừ, không áp dụng việc buộc rời sân:

1. Thủ môn bị thương do phạm lỗi và cần ngay lập tức thổi phạt trực tiếp/gián tiếp;

2. Thủ môn va chạm với cầu thủ trên sân và cả hai đều cần điều trị;

3. Thủ môn bị chảy máu.

· Điều khoản chung: mọi cầu thủ được điều trị trên sân cũng phải rời sân chờ 1 phút và chỉ được trở lại khi trọng tài cho phép.

3. Cập nhật thước đo “có lợi tấn công” với bóng chết

Khi đội thực hiện ném biên, đá phạt hoặc phạt góc mà địa điểm/cách thực hiện phạm quy, nhưng đối phương ngay lập tức kiểm soát bóng sạch sẽ, trọng tài có thể áp dụng nguyên tắc có lợi để tiếp tục trận đấu; nếu đối phương không giữ được bóng, trọng tài sẽ bắt đá lại hoặc đưa ra hình phạt.

4. Thống nhất cách xử phạt đền chạm bóng hai lần

Liên quan đến quả phạt đền gây tranh cãi của Álvarez trước Real Madrid ở Champions League, Liên đoàn bóng đá Tây Ban Nha đồng bộ áp dụng chuẩn IFAB:

1. Sút phạt đền vô ý chạm bóng hai lần nhưng vẫn vào lưới: đá lại quả phạt đền;

2. Sút phạt đền vô ý chạm bóng hai lần và cuối cùng bóng đi lệch: tính là đã trượt phạt đền.

Khi trọng tài phát hiện đội cố tình trì hoãn khai cuộc, sẽ bắt đầu đếm ngược 5 giây:

1. Ném biên quá giờ không thực hiện: trao quyền cho đối phương;

2. Phát bóng từ khung thành quá giờ: trao phạt góc cho đối phương.

6. Thống nhất xử lý hậu vệ chơi tay trong vòng cấm sau quả phát bóng

Mùa trước, trận Atletico Madrid – Barcelona từng gây tranh cãi: Musso đặt bóng chuẩn bị phát từ khung thành, Puyol dùng tay dừng bóng trong vòng cấm; trọng tài lúc đó cho rằng bóng chưa vào cuộc và không thổi phạt đền.

Quy định mới thống nhất thước đo: sau khi thủ môn chạm bóng phát đi, nếu hậu vệ cùng đội cố ý dùng tay/cánh tay chạm bóng trong vòng cấm thì nhất luật thổi phạt đền; nếu hậu vệ muốn tham gia phát bóng, không được dùng tay dừng bóng sau khi thủ môn đã chạm bóng.

Ngoài các tình huống vốn có (bàn thắng, phạt đền, thẻ đỏ trực tiếp, lỗi trước bàn thắng), VAR được bổ sung thêm quyền xem lại:

1. Thẻ đỏ do rõ ràng rút nhầm thẻ vàng thứ hai: VAR có thể can thiệp sửa.

2. Phạt nhầm cầu thủ (sai nhận dạng): khi trọng tài rút thẻ vàng/đỏ nhưng rõ ràng đã phạt một cầu thủ không liên quan của một trong hai đội. Trong trường hợp này, hành vi phạm lỗi không được xem lại; chỉ có thể sửa danh tính người bị phạt.

3. Ở World Cup 2026, “điều khoản nhầm danh tính” dùng để xử lý ăn vạ được đánh giá cao và sẽ được đưa vào phương án sửa chi tiết quy trình VAR theo Thông báo số 32; nhưng trước khi phương án này chính thức có hiệu lực, mùa giải này tạm thời chưa áp dụng điều khoản đó.

4. Chỉ khi trọng tài đã xác định có phạm lỗi nhưng đưa án kỷ luật cho sai người, VAR mới được xem lại lỗi nhận dạng. Ví dụ:

· Một cầu thủ nhận thẻ vàng vì lỗi tay của người khác;

· Một cầu thủ nhận thẻ vàng vì cú tắc bóng liều lĩnh của người khác;

· Mọi tình huống tương tự: trọng tài xác định có phạm lỗi nhưng kỷ luật nhầm người khác. Việc xem lại này chỉ sửa danh tính người phạm lỗi, không đảo quyết định “có phạm lỗi hay không”; ngoại lệ duy nhất là bản thân lỗi đó thuộc phạm vi VAR vốn đã được xem lại — bàn thắng, lỗi trước bàn thắng, phạt đền, thẻ đỏ trực tiếp.

5. Phạt góc bị thổi sai rõ ràng: dù bóng thực tế ra khỏi đường biên dọc, nếu có thể xem lại ngay và không làm chậm việc tiếp tục trận đấu, VAR có thể can thiệp sửa; nếu phạt góc đã được thực hiện nhanh thì không đổi nữa. Khi đổi quyết định theo thông tin VAR, trọng tài phải làm động tác chỉ hình chính thức trên truyền hình. Lưu ý: chỉ trong trường hợp cực đoan khi sự việc rõ ràng và có thể hoàn tất xem lại tức thì mà không kéo dài trận đấu thì VAR mới được can thiệp với phạt góc sai.

6. Khi bên tấn công chuẩn bị đá phạt/phạt góc, bóng chưa được đưa vào cuộc mà cầu thủ tấn công phạm lỗi nhưng trọng tài sân không phát hiện, VAR có thể đề nghị trọng tài ra cạnh sân xem lại, đồng thời phải thỏa mãn các điều kiện sau:

(1) Lỗi thuộc hành vi có thể đuổi thẳng bằng thẻ đỏ: hành động bạo lực, khạc nhổ, cắn người, hoặc lời nói/hành vi mang tính xúc phạm, lăng mạ, làm nhục nghiêm trọng;

(2) Hành động phạm lỗi kéo dài đến thời điểm chạm bóng hoặc sau khi chạm bóng;

(3) Lỗi xảy ra sau khi trọng tài đã ra hiệu cho phép đá (bằng cử chỉ hoặc tiếng còi) và tạo ảnh hưởng trực tiếp tức thì, đồng thời thỏa một trong các tình huống: giúp bên tấn công ghi bàn hoặc tạo cơ hội ghi bàn rõ ràng;

(4) Làm suy giảm đáng kể khả năng ngăn bàn thắng của bên phòng ngự;

(5) Buộc bên phòng ngự phạm lỗi dẫn tới phạt đền, hoặc nhận thẻ đỏ trực tiếp/thẻ vàng thứ hai vì phá cơ hội ghi bàn rõ ràng, hoặc ngăn/cản trở một đợt tấn công rất nguy hiểm.